Komisyon, ETS kapsamındaki Piyasa İstikrar Rezervi (MSR) mekanizmasını güçlendirmek amacıyla mevcut düzenlemede değişiklik önerdi. Mevcut sistemde rezervde bulunan 400 milyonun üzerindeki tahsisatların iptal edilmesi öngörülürken, yeni teklifle bu iptal mekanizmasının durdurulması planlanıyor. Böylece söz konusu tahsisatlar, piyasa istikrarını destekleyecek bir tampon olarak tutulabilecek.
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan AB İklim, Net Sıfır ve Temiz Büyüme Komiseri Wopke Hoekstra, söz konusu adımın liderlerin verdiği taahhütlerin yerine getirilmesi kapsamında atıldığını belirterek, bunun karbon piyasasının modernizasyonu açısından önemli bir ilk adım olduğunu ifade etti. Hoekstra, Piyasa İstikrar Rezervi’nin güçlendirilmesiyle birlikte ETS’nin dalgalanmalara karşı direncinin artırılacağını, sistemin karbonsuzlaşmayı desteklemeye, rekabet gücünü artırmaya ve temiz yatırımları teşvik etmeye devam edeceğini vurguladı.
MSR mekanizması, piyasada fazla tahsisat bulunduğunda arzı azaltırken, kıtlık durumunda piyasaya tahsisat enjekte ederek denge sağlıyor. Önerilen değişiklikle sistemin gelecekte oluşabilecek arz daralmalarına karşı daha esnek ve dayanıklı hale getirilmesi hedefleniyor.
Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi, karbonsuzlaşma sürecinin temel araçlarından biri olarak öne çıkıyor. Sistem sayesinde fosil yakıt kullanımı önemli ölçüde azalırken, Birliğin enerji ithalatına bağımlılığı düşürüldü ve enerji arz güvenliği güçlendirildi. Aynı zamanda yenilenebilir ve düşük karbonlu enerji yatırımlarının artmasına katkı sağlandı.
Verilere göre, ETS’nin etkisiyle Avrupa Birliği’nde 1990-2024 döneminde emisyonlar %39 azalırken, ekonomi %71 büyüme kaydetti. Artan enerji fiyatı oynaklığı ve jeopolitik gelişmelerin etkisiyle Komisyon, sistemi daha modern ve esnek hale getirmek için üye ülkelerle çalışmalarını sürdürüyor.
Arka plan
Piyasa İstikrar Rezervi, 2019 yılından bu yana ETS kapsamında arzı dengeleyen kural bazlı bir mekanizma olarak uygulanıyor. 2008 küresel finans krizinin ardından oluşan tahsisat fazlasını azaltmada önemli rol oynayan sistem sayesinde 2024 sonu itibarıyla 3,2 milyar tahsisat iptal edildi.
Sonraki adımlar
MSR düzenlemesinde değişiklik öngören teklif, değerlendirilmek üzere Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Birliği Konseyi’ne sunulacak. Teklifin yürürlüğe girmesi için olağan yasama sürecinden geçmesi gerekiyor.
Öte yandan, Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi’nin kapsamlı gözden geçirilmesi Temmuz 2026’da yapılacak. Bu süreçte, MSR’nin önümüzdeki on yılda etkinliğini koruması için gerekli ek düzenlemeler de değerlendirilecek.
Comments
No comment yet.