AB’nin Güney Amerika ortak pazarı MERCOSUR ile imzaladığı anlaşma ve Hindistan ile Asya’daki birçok ülkeyle yürüttüğü müzakereler, mevcut Gümrük Birliği yapısı nedeniyle Türkiye açısından dezavantaj oluşturuyor. İş dünyası temsilcileri, bu sürecin Türkiye’nin ticari rekabet gücünü zayıflatabileceğine dikkat çekiyor.
AB ile MERCOSUR arasında 17 Ocak’ta imzalanan serbest ticaret anlaşmasının yürürlüğe girmesi halinde, Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay gibi ülkeler Türkiye pazarına avantajlı şekilde girebilecek. Ancak Türkiye, bu anlaşmalara taraf olmadığı için söz konusu ülkelerde benzer imtiyazlardan yararlanamayacak. Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosu ile MERCOSUR ülkelerinin yasama organlarının onayı gerekiyor. Onay sürecinin tamamlanması halinde, AB ile MERCOSUR arasındaki ticaret hacminin 2024’teki 111 milyar Euro seviyesinden kısa sürede 150 milyar Euro’nun üzerine çıkması bekleniyor.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan TÜSİAD Almanya Temsilcisi Alper Üçok, AB’nin küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde ticaret ağını genişletmek için STA’lara hız verdiğini söyledi. Üçok, AB’nin Hindistan, Tayland, Malezya, Avustralya, Filipinler ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerle müzakereleri yoğunlaştırdığını belirterek, Hindistan ile kısa sürede bir anlaşma imzalanabileceğine dair beklentilerin arttığını ifade etti.
Üçok, AB’nin Türkiye ile Gümrük Birliği’ni güncellemeden yeni STA’lara yönelmesinin ticari açıdan olumsuz sonuçlar doğurabileceğini vurguladı. AB’nin 2020 yılında Vietnam ile imzaladığı anlaşmanın ardından ticaret hacminin %35 arttığını hatırlatan Üçok, benzer bir sürecin diğer ülkeler için de geçerli olduğunu, buna karşın Türkiye’nin AB ile ticaretinde artışın sınırlı kaldığını dile getirdi.
Yeni anlaşmaların yatırım tarafında da etkiler yaratabileceğini belirten Üçok, STA’ların yalnızca ticareti değil, yatırımların korunması, hizmetler sektörü ve kamu ihalelerine erişim gibi alanları da kapsadığını söyledi. Bu durumun, AB kaynaklı yatırımların Türkiye yerine farklı ülkelere yönelmesine neden olabileceğini ifade etti. Üçok, Hindistan ile yapılacak olası bir anlaşmanın ise ticaretin yanı sıra jeoekonomik sonuçlar da doğurabileceğini kaydetti.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe de AB’nin son dönemdeki hamlelerinin tedarik zincirlerini yeniden şekillendirdiğini söyledi. Gültepe, AB’nin farklı bölgelerden tedarik seçeneklerini artırarak riskleri dağıttığını belirtti. Bu durumun Türkiye’ye “önemlisin ama vazgeçilmez değilsin” mesajı verdiğini ifade eden Gültepe, rekabetçi fiyat ve katma değerli üretimin önemine dikkat çekti.
Gültepe, MERCOSUR ülkelerinin daha çok düşük ve orta düşük teknoloji ürünlerde güçlü olduğunu, bu nedenle yüksek teknoloji ihracatının sınırlı etkilenmesini beklediklerini belirtti. Hindistan’ın ise kimya, elektronik, otomotiv ve savunma sanayi gibi alanlarda güçlü bir ihracatçı olduğunu vurgulayan Gültepe, bu durumun Türkiye için rekabet baskısı oluşturabileceğini söyledi.
İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) Başkanı Ayhan Zeytinoğlu ise AB-MERCOSUR anlaşmasının dünyanın en büyük serbest ticaret anlaşmalarından biri olma özelliği taşıdığını belirtti. Zeytinoğlu, AB’nin yaklaşık 80 ülke ve bölge ile ticaret anlaşması bulunduğunu, Türkiye’nin ise yaklaşık 24 STA’ya sahip olduğunu hatırlattı.
Zeytinoğlu, AB ile STA imzalayan ülkelerin Gümrük Birliği sayesinde Türkiye pazarına avantajlı erişim sağladığını, ancak Türkiye’nin aynı imkânlara sahip olmadığını ifade etti. Kanada, Vietnam, Güney Afrika ve Meksika gibi ülkelerle yapılan anlaşmaların ardından Türkiye’nin ticaret açığında artış yaşandığını belirten Zeytinoğlu, yeni STA’ların bu riski daha da artırabileceğini söyledi.
Uzmanlar ve iş dünyası temsilcileri, mevcut gelişmelerin Türkiye-AB Gümrük Birliği’nin modernizasyonunu daha da acil hale getirdiği görüşünde birleşiyor. Gümrük Birliği’nin güncellenmesi, hizmetler ve kamu alımları gibi alanları kapsayacak şekilde genişletilmesi ve yatırım ortamının iyileştirilmesi, Türkiye’nin AB ile ticari ilişkilerinde rekabet gücünü koruması açısından kritik görülüyor.
Kaynak:Ekonomim
Comments
No comment yet.