Yatırımcıların sektöre yönelik ilgisi de son dönemde zayıfladı. 2025 yılının başından bu yana Rusya'nın önde gelen çelik üreticilerinin hisseleri ortalama olarak değerlerinin yarısını kaybetti ve son yaklaşık on yılın en düşük seviyelerinde işlem görüyor.
Yüksek faiz oranları Rusya'da çelik tüketimini baskılamaya devam ediyor. İnşaat, makine imalatı ve beyaz eşya üretimi gibi başlıca çelik tüketen sektörlerde faaliyetler zayıf seyrediyor. 2026 yılının ilk çeyreğinde Rusya'nın çelik talebi yıllık bazda %15 gerilerken, çelik fiyatları da %7 düştü.
Dış piyasalarda da koşullar kolay değil. Çin'deki inşaat sektöründeki durgunluk, Çinli üreticileri ihracata daha agresif şekilde yöneltti. Küresel çelik ihracatı 2025 yılında 131 milyon ton ile rekor seviyeye ulaşırken, Çin çelik fiyatları Ağustos 2024'ten bu yana son on yılın en düşük seviyelerine yakın seyrediyor. Bu durum, birçok ihracat pazarında fiyatlar üzerinde baskı yaratmaya devam ediyor.
Rus ihracatçılar ayrıca giderek artan ticaret engelleriyle karşı karşıya. ABD, Avrupa Birliği ve Hindistan yerli çelik üreticilerini korumak amacıyla ithalat önlemlerini sıkılaştırdı. Hindistan, Nisan 2025'te çelik ithalatına %12 oranında korunma vergisi getirirken, söz konusu önlemin üç yıl boyunca yürürlükte kalması öngörülüyor.
Kütük piyasasında ise son haftalarda ivme kaybı yaşandı. Yılın ilk aylarında Orta Doğu'daki gerilimin etkisiyle görülen fiyat artışlarının büyük bölümü ortadan kalktı. Mayıs ayının sonunda Rusya'nın kütük ihracat fiyatları, Türkiye'deki talebin zayıflaması ve Çinli tedarikçilerin fiyat indirimlerine gitmesi nedeniyle 490 $/ton seviyesinin altına geriledi.
Türkiye pazarında Çin menşeli kütük fiyatlarının 10-15 $/ton düşmesi de baskıyı artırdı. Temmuz-Ağustos sevkiyatlı Çin kütükleri şu anda 525-530 $/ton CFR seviyesinden teklif edilirken, Rus menşeli malzeme yaklaşık 515-520 $/ton CFR seviyesinde bulunuyor. Ancak alıcıların daha çok 505-510 $/ton CFR seviyelerini hedeflediği belirtiliyor.
Piyasadaki zayıflığa rağmen Rusya, yılın ilk çeyreğinde Türkiye'deki konumunu güçlendirdi ve ülkenin en büyük kütük tedarikçisi haline geldi. Sevkiyatlar geçen yılın aynı dönemine göre iki kattan fazla arttı. Bununla birlikte pazara yeni tedarikçilerin girmesi rekabeti giderek artırıyor.
Haziran ayının ikinci haftasında Rusya'nın kütük fiyatları büyük ölçüde yatay seyretti. Kütük fiyatı Karadeniz FOB bazında 485 $/ton seviyesinde değerlendirilirken, Temmuz sevkiyatlı teklifler 495-500 $/ton FOB seviyesinde bildirildi. Rus menşeli malzeme Türkiye'ye yaklaşık 510 $/ton CFR, Mısır'a ise 530 $/ton CFR seviyelerinden teklif edildi. Donbas menşeli kütük fiyatları ise Novorossiysk FOB bazında 490-491 $/ton seviyesinde yer aldı.
Rus tedarikçiler Asya pazarında da satış yapmayı sürdürdü. Piyasa kaynakları, son dönemde Tayvan'da 20.000-60.000 ton arasında Rus menşeli kütüğün 490-495 $/ton CFR seviyelerinden el değiştirdiğini bildirdi.
Yassı mamul segmenti uzun mamullere kıyasla daha güçlü bir performans gösterdi. Sıcak haddelenmiş rulo fiyatları hafta içinde 5 $/ton artarak Karadeniz FOB bazında yaklaşık 535 $/ton seviyesine yükseldi.
Bununla birlikte fiyat artışlarının hızı yavaşlamaya başladı. Son dönemdeki yükselişte bağımsız çelik tüccarlarının stok yenileme faaliyetleri önemli rol oynadı. Ancak bu desteğin uzun süre devam etmesi beklenmiyor. Nihai tüketimde mevsimsel etkiler nedeniyle sınırlı bir artış görülse de talepte belirgin bir toparlanma henüz oluşmuş değil.
Rus üreticiler haziran ayında iç piyasada sıcak sac fiyatlarını artırdı ve temmuz ayında benzer bir artışı tekrarlamayı hedefliyor. Bazı üreticiler üçüncü çeyreğin başında ilave fiyat artışlarının da mümkün olduğunu düşünüyor.
Kaynaklı boru segmentinde de iyileşme işaretleri görülüyor. Birçok bölgede fiyatlar haftalık bazda yaklaşık 500-1.000 ruble/ton artış kaydetti.
Üreticilerin yeni fiyat artışlarını piyasaya kabul ettirip ettiremeyeceği büyük ölçüde ekonomik koşullara bağlı olacak. Sektör temsilcileri, çelik talebinde daha güçlü bir toparlanma için ya ek kamu desteklerinin ya da faiz oranlarında kayda değer bir indirimin gerekli olduğunu düşünüyor. Birkaç aya yayılan küçük faiz indirimlerinin çelik tüketimi üzerinde önemli bir etki yaratması beklenmiyor.
Hurda piyasası ise mayıs ayındaki yatay seyrin ardından güçlenmeye başladı. Ural Federal Bölgesi'nde demiryolu teslim 3A kalite hurda fiyatları mayıs boyunca dar bir bantta hareket etti ve KDV hariç ortalama 21.842 ruble/ton seviyesinde gerçekleşti.
Mayıs ayının son günlerinde piyasa katılımcıları fiyatlarda yükseliş bildirmeye başladı. Haziran ayında fiyatların haftalık yaklaşık 500 ruble/ton artabileceği yönünde beklentiler bulunuyor.
Piyasayı destekleyen birkaç unsur öne çıkıyor. İnşaat sektörüne yönelik çelik ürünleri üreten tesislerden gelen talep bir miktar arttı. Pik demir ihracatındaki yükseliş nedeniyle bazı üreticiler üretim süreçlerinde hurda kullanımını artırdı. Ayrıca sektörde devam eden düzenleyici değişiklikler ve daha sıkı denetimler nedeniyle hurda toplama hacimleri geriledi.
Buna rağmen piyasa katılımcılarının büyük bölümü hurda fiyatlarında sert bir yükseliş beklemiyor. Hurdanın aşırı pahalı hale gelmesi durumunda çelik üreticileri alternatif metalik hammaddelere yönelebilir ve bu durum fiyat artışlarını sınırlayabilir.
Genel olarak bakıldığında, Rusya çelik piyasası haziran ayının ikinci haftasında baskı altında kalmayı sürdürdü. Sıcak haddelenmiş rulo ve hurda fiyatlarında bir miktar iyileşme görülürken, kütük fiyatları son düşüşlerin ardından dengelenmeye başladı. Ancak zayıf iç talep, yüksek finansman maliyetleri, ihracat pazarlarındaki yoğun rekabet ve Çin kaynaklı arz baskısı Rus çelik üreticilerinin karşı karşıya olduğu temel sorunlar olmaya devam ediyor.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmadı