Almanya Şansölyesi Merkel'in konuşmasını Hürriyet Gazetesi yazarlarından Ertuğrul Özkök, değerlendirdi. İşte o yazı...
Herhalde bu yılki Davos’un en önemli konuşmasını önceki gün Almanya Şansölyesi Merkel yaptı.
‘Dünya beşten büyüktür’e sürpriz Merkel desteği
*
Konuşmayı dinlerken hissiyatım şuydu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, önceki gün bu konuşma yapılırken, yıllar önce İsrail Cumhurbaşkanı’na “One minute” dediği bu salonda olsaydı, Merkel’i ayakta alkışlardı.
Çünkü aynı cümleyi kullanmasa da Merkel adını vermeden Birleşmiş Milletler için “Dünya beşten büyüktür” anlamına gelen bir şey söyledi.
‘Dünya beşten büyüktür’e sürpriz Merkel desteği
Bana göre bu konuşma, Merkel’in şansölyelik döneminin sonunda yaptığı en önemli konuşmaydı.
Bu konuşma bir tür manifestoydu...
*
Hâlâ Avrupa’nın adı konmamış lideri o olduğuna göre bu konuşma aynı zamanda Avrupa’nın da manifestosuydu.
*
Şimdi size tarihi nitelikteki bu konuşmayı kendi yorumlarımla aktarıyorum.
Ve diyorum ki bu konuşma dünya üzerinde yeni bir güç dengesi arayışının çok önemli bir adımıdır.
MEVCUT DURUM: SORUNLARIN ÇÖZÜMÜ İÇİN ÇOK TARAFLI KURULUŞLAR GEREKLİDİR
- “Dünyamız, iklim değişikliği, terörizm, doğal afetler ve siber saldırı tehdidi altındadır. Sorunların çözümü ve daha iyi bir dünyada yaşamamız için çok taraflı kurumlar gereklidir.”
YORUM: Merkel, dünya sorunlarının yine Birleşmiş Milletler gibi kurumlarla çözülebileceğini söylüyor.
GEÇMİŞ DÜNYA SAVAŞI: ANCAK BUGÜNKÜ KORKU ÜZERİNE KURULUDUR
- “Ancak bugünkü çok taraflı sistem, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra oluşan korku üzerine inşa edilmiştir. Bu sistem geçmişte çok başarılı işler yaptı. Ancak bu sistem artık modernleştirilmelidir.”
YORUM: İkinci Dünya Savaşı’nın yarattığı korkunun yerini başka endişelerin aldığını, dolayısıyla buna uygun reformların yapılması gerektiğini anlatıyor.
EKONOMİ: EKONOMİK KURULUŞLAR MAALESEF YAVAŞ KALDI
- “Ne yazık ki uluslararası ticaret ve finans kuruluşları, gelişmekte olan dünyanın ihtiyaçlarına cevap vermekte ve sistemi reforme etmede çok yavaş kaldı.”
YORUM: Burada kastedilen kurumların IMF, Dünya Bankası gibi kuruluşlar olduğu açık. Merkel, Türkiye gibi ülkelerin IMF gibi kurumlar konusundaki eleştirilerini paylaşıyor.
ANGAJMAN: BEN VE ARKADAŞLARIM YENİ BİR DÜNYA DÜZENİ GEREKTİĞİNE İNANIYORUZ
- “Yeni bir küresel mimariye ihtiyacımız var. Ben ve arkadaşlarım, yarının ihtiyaçlarına cevap verecek yeni bir küresel düzenin kurulması gerektiğine kuvvetle inanıyoruz.”
YORUM: Merkel, adını vermeden Birleşmiş Milletler gibi kuruluşlarda ABD hegemonyasının azaltılacağı yeni bir düzen istiyor.
BEŞTEN BÜYÜK: DÜNYADAKİ YENİ GÜÇ DENGESİNİ YANSITAN ADİL BİR DÜZEN OLMALI
- “Batılı değerler üzerine kurulu olan bizler (Avrupa) şu anki yerleşik kurumlara bakıp onların dünyadaki yeni güç dengesini gerçekçi biçimde yansıtmasını gözetmeliyiz.”
YORUM: Merkel burada açıkça BM Güvenlik Konseyi gibi kurumların, dünyadaki yeni güç dengesini daha iyi yansıtması gerektiğini savunuyor. Güvenlik Konseyi ismini hiç telaffuz etmese de bu sözlerinin hedefinin bu gibi kurumlar olduğu açık. Davos’ta bu sözleri bu yıl çok sayıda başka insandan da dinledim. Yani Türkiye’nin ‘Dünya beşten büyüktür tezi’ giderek daha yaygın bir destek buluyor.
YENİ TEHLİKE: POPÜLİZME VE MİLLİYETÇİLİĞE KARŞI AYAĞA KALKMALIYIZ
- “Biliyorum, çok taraflı bir sistemi kurmak kolay iş değil. Ama ben alternatif yollarının bulunacağına inanıyorum. Şu an hepimiz popülist ve milliyetçi bir meydan okumayla karşı karşıyayız. Buna karşı hep birlikte ayağa kalkmalıyız.”
YORUM: Merkel, dünyada yeni bir düzenin gereğine inanırken, yeni bir tehlikeye de dikkati çekiyor: Dünyada yükselen popülizm ve ırkçılığa kayma tehlikesi olan milliyetçilik. Bence, ‘Dünya beşten büyüktür’ tezini kuvvetlendirmek isteyenlerin, bu tehlike üzerinde de düşünmelerinin zamanı geldi.
Comments
No comment yet.