Güney Afrika’da çelik üretiminde kritik öneme sahip hurda metal ticaretine ilişkin Tercihli Fiyat Sistemi (PPS) tartışmaları giderek büyüyor. Uluslararası Ticaret İdaresi Komisyonu (ITAC) 31 Ekim’de Resmî Gazete’de yayımladığı yeni düzenlemeyle, geri dönüşüm ve çelik sektörünü doğrudan etkileyen adımlar attı. Bu durum, sektör temsilcilerinden sert tepkiler aldı.
Ülkenin üç büyük geri dönüşüm kuruluşu Güney Afrika Geri Dönüşüm Derneği (RASA), Metal Geri Dönüştürücüler Derneği (MRA) ve Hurda Geri Dönüşüm Koalisyonu (SRC) ortak açıklamalarında düzenlemeleri “adil ticarete ve ekonomik adalete ihanet” olarak nitelendirdi. ITAC Başkanı Ayabonga Cawe ise değişiklikleri “dengeli bir çözüm” olarak savundu; ancak sektör temsilcileri, kararın geri dönüşümcülerin yıllardır süren çabalarını göz ardı ettiğini belirtiyor.
Yeni PPS düzenlemesi, yerli demirli hurda tüketicilerine uygulanan fiyat indiriminin %30’dan %25’e düşürülmesini, nakit ödemelerin kaldırılarak yalnızca elektronik sistem üzerinden yapılmasını ve Teknik Çalışma Grubu (TWG) adlı idari yapının kurulmasını öngörüyor. Dernekler, bu küçük indirimlerin, hurda bazlı küçük çelik tesislerini avantajlı hale getirdiğini ve sistemdeki yapısal adaletsizlikleri ortadan kaldırmadığını savunuyor.
“Bir ton çeliği eritmek için bir kişi çalışırken, o hurdayı toplamak, ayırmak ve teslim etmek için yüz kişi çalışıyor. 400 binden fazla hurda toplayıcısı düşük fiyat politikası nedeniyle gelir kaybı yaşıyor. Bu sistem, ekonomiyi birkaç özel çıkar grubunun lehine çarpıtıyor.”
Çelik üretimi ve ülke sanayisi üzerindeki etkileri
Sektör temsilcileri, PPS kapsamında hurda satıcısının taşıma maliyetini üstlenme zorunluluğunun sürdürülmesini, “bölgesel eşitsizliği artıran bir uygulama” olarak görüyor. XA Global Trade Advisors CEO’su Donald MacKay, Gauteng dışındaki geri dönüşüm tesislerinin bu durumdan orantısız biçimde etkilendiğini belirtti:
“Kimberley’deki bir hurda sahası, Gauteng’dekiyle aynı şartlarda rekabet edemiyor. Uzak bölgelerdeki üreticiler fiilen cezalandırılıyor.”
Ayrıca, ArcelorMittal South Africa (AMSA) Newcastle ve Vereeniging tesislerinin kapatılmasının başlıca nedenlerinden birinin PPS kaynaklı rekabet dengesizliği olduğunu açıkladı. Bu kapanmaların 3.500 doğrudan, yaklaşık 100.000 dolaylı istihdam kaybına yol açtığı tahmin ediliyor.
ITAC Başkanı Ayabonga Cawe, eleştirilere yanıt olarak kararın tüm tarafları memnun etmese de dengeli bir çözüm olduğunu savundu:
"Bu karar kimseyi tamamen memnun etmeyecek; ama çoğu zaman politika açısından en iyi karar budur.”
Geri dönüşüm ve çelik sektörü temsilcileri ise mevcut PPS’nin, Güney Afrika’nın sanayisizleşme sürecini hızlandırdığını, ihracatı baltaladığını ve sürdürülebilir çelik üretimi hedeflerine zarar verdiğini vurguluyor.
Comments
No comment yet.