Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC) ile Ulusal Enerji İdaresi, 10 Ağustos’ta “Kömür Sanayinin Geliştirilmesine Yönelik 15. Beş Yıllık Plan”ı yayımladı.
Enerji güvenliği ile yeşil dönüşümün koordinasyonunu esas alan Plan, modern bir kömür sanayi sistemi kurulmasına odaklanırken sektörün gelişimine yönelik dokuz temel görev ortaya koyuyor.
Plan kapsamında Shanxi, Batı İç Moğolistan, Doğu İç Moğolistan, Kuzey Shaanxi ve Sincan’daki beş büyük kömür tedarik güvence üssünün geliştirilmesine devam edilmesi öngörülüyor.
Bu bölgelerde yüksek standartlara sahip büyük ölçekli modern kömür madenlerinin planlanması ve inşa edilmesi, üretimin daha büyük ölçekli ve yoğun hale getirilmesi hedefleniyor. 2030 yılına kadar beş büyük kömür tedarik güvence üssünün toplam üretiminin Çin’in kömür üretiminin %80’inden fazlasını oluşturması planlanıyor.
Kömür sektöründe kritik dönüşüm dönemi
NDRC ve Ulusal Enerji İdaresi yetkilileri, 15. Beş Yıllık Plan dönemini kömür endüstrisinin dönüşümü ve gelişimi açısından önemli bir geçiş dönemi olarak değerlendirdi.
Yetkililer, bu dönemde kömür tüketiminin zirveye ulaşacağını, sektörün faaliyet ortamının derin ve karmaşık değişikliklerle karşı karşıya kalacağını ve endüstriyel gelişimin fırsatlar ile riskleri bir arada barındıracağını belirtti.
Plan, kömür kaynaklarının araştırılmasının sürdürülmesini, kaynakların kapsamlı biçimde değerlendirilmesini ve rezervlerin artırılmasını öngörüyor.
Toplam üretim kapasitesinin planlanmasında kaynak geliştirme potansiyeli ile bölgesel arz-talep dengesinin dikkate alınması ve gelecekte devreye alınacak kapasitenin makul şekilde düzenlenmesi amaçlanıyor.
Yeni kapasitenin özellikle beş büyük tedarik güvence üssünde yoğunlaştırılması, yukarı ve aşağı yönlü entegre endüstriyel kalkınma ile bölgeler arası kömür tedarik güvence projelerine öncelik verilmesi planlanıyor.
Yeni kömür kapasitesi birleşik kayıt sistemine alınacak
- Beş Yıllık Plan döneminde yeni üretim kapasitesi, organize edilerek uygulamaya geçirilmeden önce birleşik üretim kapasitesi kayıt sistemine dahil edilecek.
Ayrıca her tür kömür madenindeki yeni üretim kapasitesi için kapasite yenileme politikasının sıkı şekilde uygulanması öngörülüyor.
Çin’de fosil dışı enerji kaynaklarının enerji arzındaki rolünün giderek artmasına rağmen kömür, enerji güvenliği açısından önemli konumunu koruyor.
Xiamen Üniversitesi Çin Enerji Politikası Enstitüsü Dekanı Lin Boqiang, yeni enerji kapasitesindeki hızlı büyümeye paralel olarak yeni enerji tüketimindeki zorlukların ve arz-talep dengesizliklerinin daha belirgin hale geldiğini ifade etti.
Lin’e göre bu sorunların çözümünde yeni ve geleneksel enerji kaynaklarının birbirini tamamladığı, aynı zamanda stratejik rezervlerin koordineli biçimde güvence altına alındığı bir enerji güvenliği sisteminin oluşturulması gerekiyor.
Lin, rüzgâr ve güneş gibi yeni enerji kaynaklarının istikrarsız yapısı ve bazı bölgelerdeki yetersiz tüketim kapasitesi nedeniyle kömür gibi geleneksel enerji kaynaklarının temel enerji arzının güvence altına alınmasında “köşe taşı” rolü oynadığını belirtti.
Bu kapsamda kömüre dayalı istikrarlı tedarik sisteminin geliştirilmesi, petrol ve gaz üretim, tedarik, depolama ve taşıma altyapısının hızlandırılması, ulusal stratejik enerji rezervlerinin artırılması ve acil durum müdahale kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Riskli madenlerde robotik sistemler yaygınlaştırılacak
Ciddi afetlerin yaşandığı ve büyük veya daha büyük ölçekli kazaların meydana geldiği madenlerin akıllı dönüşümünün hızlandırılması da Plan’da yer alan hedefler arasında bulunuyor.
Tehlikeli ve çalışma koşulları zor olan pozisyonlarda insan gücünün yerine robotik operasyonların kullanımının yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Lin Boqiang, kömür sektörünün ulusal enerji güvenliğinin “köşe taşı” ve “istikrar sağlayıcısı” olarak gelişim modelinde kapsamlı bir dönüşüm geçirdiğini belirtti.
Lin’e göre bir taraftan enerji dönüşümü kömürün daha temiz, verimli ve düşük karbonlu kullanılmasını gerektirirken, diğer taraftan rüzgâr ve güneş gibi kesintili yenilenebilir enerji kaynaklarının büyük ölçekli olarak şebekeye bağlanması elektrik sistemlerinin düzenleme kapasitesine yönelik ihtiyacı artırıyor.
Bu koşullar altında yapay zekâ teknolojilerinin kömür endüstrisi zincirinde kullanılması, sektörün dönüşümünün önemli unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Yapay zekâ ile güvenlik ve verimlilik artırılacak
Lin, kömür madenciliğinde yapay zekâ kullanımının temel olarak güvenlik ve verimlilik üzerinde yoğunlaştığını ifade etti.
Jeolojik araştırmalarda kullanılan büyük ölçekli modeller, akıllı tünel kontrol sistemleri ve insansız taşıma araçlarının yeraltında çalışan personel sayısını önemli ölçüde azaltabileceğini belirten Lin, bu teknolojilerin büyük ve ciddi güvenlik kazalarının önlenmesine katkı sağlayacağını kaydetti.
Madencilik ekipmanlarının akıllı kontrolü ve üretim sistemlerinin genel optimizasyonuyla madencilik verimliliğinin ve kaynak geri kazanım oranının artırılması da hedefleniyor.
Kömür kimyasında yapay zekâ kullanımı artırılacak
Kömür kimya endüstrisinde ise yapay zekânın maliyetlerin azaltılması, verimliliğin yükseltilmesi ve ürün geliştirme süreçlerinde kullanılması öngörülüyor.
Kömür yıkama, gazlaştırma ve sentez gibi karmaşık üretim süreçlerinin gerçek zamanlı optimizasyonunda yapay zekâ modellerinden yararlanılması planlanıyor.
Bu uygulamalarla reaksiyon koşullarının daha hassas şekilde kontrol edilmesi, ürün kalitesinin istikrarlı hale getirilmesi ve birim ürün başına enerji ve malzeme tüketiminin azaltılması hedefleniyor.
Termik santrallerde de yapay zekâ kullanılacak
Plan kapsamında yapay zekânın kömür yakıtlı termik enerji üretiminde de kullanılması öngörülüyor.
Yapay zekâ algoritmalarıyla kazan yanması ve buhar türbini operasyonlarının optimize edilmesi, elektrik şebekesindeki yük dalgalanmalarının ve yeni enerji üretimindeki değişimlerin tahmin edilmesi hedefleniyor.
Comments
No comment yet.