Kızıldeniz'deki saldırılar Türk sanayisini sarsıyor: Tedarik zinciri ve navlun sorunları artıyor

Kızıldeniz’deki saldırılar ilk olarak kimya ve otomotiv yan sanayii sektörlerini vurdu. Yarı mamul ve hammadde teslimatları ocak sonuna ertelenen sanayici, üretimin sekteye uğramasından endişe duyuyor.

Aralıkta yapılması beklenen ara mamul ve hammadde teslimatları, ocak sonuna ötelenirken, bu durumun üretimde aksamalara neden olabileceği dile getiriliyor.

 Bir yandan teslimatlar gecikirken diğer yandan Uzakdoğu ülkelerinden alınan ürünlerde navlunun şimdiden 3-4 katına çıktığını dile getirildi. Navlun maliyetlerinin bu artışı firmaları döviz bazında olumsuz etkilerken, özellikle ihracatçılar kontratlı satışlarda fiyat değişimi yapamayacağı için maliyet yükünün ihracatçıların üzerinde kalabiliceği belirtiliyor. 

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkan Vekili Başaran Bayrak, rotaların uzaması nedeniyle navlunun yükselişe geçtiğini ve tedarik zincirinde aksamalar yaratmaya başladığını dile getirdi. Bayrak, sorunun kısa vadede çözülmesini öngördüklerini ifade ederek, “Ancak Süveyş’inin alternatifi olan Ümit Burnu, çok zaman ve para gerektiren bir rota. Dolayısıyla çok çabuk önlem alınarak bu hattı açacaklarını düşünüyorum. Süveyş Kanalı'nın kapalı tutulması başta Çin’in ticaretini olumsuz etkileyeceği için Çin bile askeri önlemlere başvurabilir. Kaldı ki, ABD bölgeye askeri gemilerini sevk etmiş ve tanımlanamayan 12 kadar drone'u düşürdüğünü deklare etmişti” açıklamasını yaptı.

Navlun hızlı yükseliyor

Gelişmeler navlun endekslerine yansımaya başladı. Yılbaşından bu yana hızlı düşüşlere sahne olan, aralık başında ise mevsimsel etkilerle kısmen yukarı yönlü hareketlenen Drewry’nin Dünya Konteyner Endeksi, 21 Aralık’ta başlayan haftalık periyotta yüzde 9 artışla 40ft konteyner başına 1.661 dolara yükseldi. Endekste rotalar bazında ise en fazla artış Şanghay'dan-Rotterdam hattında görüldü. Bu hatta navlun oranları yüzde 16 artışla 40'lık konteyner başına 1.667 dolara yükselirken, Şanghay'dan Cenova'ya navlun oranları yüzde 15 artışla 40’lık konteyner başına 1.956 dolara çıktı. Drewry, Kızıldeniz/Süveyş durumu nedeniyle Doğu-Batı spot fiyatlarının izleyen haftalarda artmasını bekliyor.

“Armatör fırsatçılık yapıyor"

Bazı sektör temsilcileri ise, armatörlerin Kızıldeniz’deki durumu bahane ederek, navlunda fırsatçılık yaptığını iddia ediyor.  Pandemi ve ekonomik durgunluk sonrası taşımacılık fiyatları çok düşen firmaların, saldırıları bahane ederek navlunu fırsatçılık yapacak oranda artırdıklarını dile getiriyorlar.