CBAM düzenlemesi, küresel ticarette dönüşüm getiriyor

CBAM, Avrupa'nın iklim hedeflerini gerçekleştirmek için tasarlanmış bir araç olarak, yurt dışındaki üreticilerin Avrupa pazarına girişini kısıtlayabilir. Eğer ticaret ortakları daha sıkı iklim standartlarına uyum sağlamakta isteksizse, bu durum Avrupa'nın dış ticaretini olumsuz etkileyebilir. Uzmanlar, bu gelişmelerin üçüncü ülkelerdeki şirketler için rekabet avantajının artmasına yol açabileceğini belirtiyor.

Bir araştırmaya göre, AB'nin Karbon Ticaret Sistemi (AB STS) ile entegre bir şekilde çalışacak olan CBAM, karbon sertifikalarının fiyatlandırılmasında yeni bir dönem başlatabilir. 2034 itibarıyla, bazı sektörler için mevcut ücretsiz kotaların kalkacağı ve bu durumun, karbon vergisine tabi ürünlerin maliyetini artıracağı öngörülüyor.

Asya Kalkınma Bankası'nın verilerine göre, karbon fiyatlarının 100 EUR/ton seviyesine ulaşması durumunda, Asya'daki gelişmekte olan ülkelerdeki emisyon yoğunluğu, Avrupa'ya yapılan ihracatın %3 ile %12'si arasında bir katma değer vergisine denk gelebilir. Örneğin, Çin’in ihracatı için bu oran %11,4, Hindistan için %10,5 ve Güney Kore için %4,9 olarak hesaplanıyor.

Hindistan'daki demirli metaller gibi bazı sektörler, mevcut ekonomik ortalamaların çok üzerinde bir yükle karşılaşabilir. Örneğin, bu sektördeki CBAM etkisinin %786,9'a kadar çıkabileceği söyleniyor.

CBAM, Avrupa'daki üreticiler için iç pazar avantajı sağlarken, yüksek vergi yükü altındaki ihracatçıları alternatif pazarlar aramaya zorlayabilir. Bu durumun, Avrupa'nın küresel ticaretteki rekabetçiliğini etkileyebileceği ve dolaylı olarak tüketicilere yansıyacak fiyat artışlarına neden olabileceği tahmin ediliyor.

Düşük gelirli ülkelerin ise CBAM'den olumsuz etkilenebileceği; bu ülkelerin üretim tesislerini modernize etme kapasitesini azaltabileceği öngörülüyor. Gelişmiş finansal piyasaların yokluğu, bu ülkelerin karbonsuzlaştırma projelerine finansman bulma yeteneğini daha da zorlaştırabilir.