Kaynak, Angola’daki yaklaşık 1.300 kilometrelik demiryolu hattının rehabilitasyonu ve kapasite artışında kullanılacak. Böylece hat, Lobito Limanı’nı doğuda Demokratik Kongo Cumhuriyeti sınırındaki Luau’ya bağlayarak Copperbelt bölgesine Atlantik üzerinden alternatif bir ihracat rotası sunacak.
Uzun vadeli işletme modeli
Koridorun omurgasını oluşturan Benguela Railway, 1903–1931 yılları arasında inşa edildi. İç savaş döneminde ağır hasar gören hat, 2006–2014 yılları arasında yeniden yapılandırıldı.
2023’te ise İsviçre merkezli emtia şirketi Trafigura, Portekizli Mota-Engil ve Belçikalı Vecturis ortaklığındaki konsorsiyum, hattın işletmesi için 30 yıllık imtiyaz hakkını kazandı. Konsorsiyum, Angola içinde 455 milyon dolarlık yatırım taahhüdünde bulundu.
Uzun vadeli imtiyaz modeli ve yapılandırılmış finansman çerçevesi, projeyi kamu destekli ancak ticari sürdürülebilirlik odaklı bir altyapı yatırımı olarak konumlandırıyor.
Bakır ve kobalt üretimi için Atlantik'e yeni bir ihracat kapısı
Koridorun stratejik önemi, Copperbelt’teki üretim hacmiyle doğrudan bağlantılı. Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Zambiya, küresel bakır üretiminin yaklaşık %14’ünü, kobalt üretiminin ise %70’ten fazlasını karşılıyor.
Elektrifikasyon, yenilenebilir enerji yatırımları ve elektrikli araç üretimindeki artış, bakır ve kobalt tedarik zincirlerinde kapasite baskısını artırıyor. Mevcut ihracatın önemli bölümü güney ve doğu Afrika rotalarına bağımlı durumda.
Lobito Koridoru, Atlantik’e daha kısa erişim sağlayarak Avrupa ve Amerika pazarlarına yönelik sevkiyatlarda lojistik çeşitlilik sunuyor. Bu durum, özellikle kritik mineral tedarik güvenliği açısından ABD ve AB için stratejik önem taşıyor.
Ticari soru işaretleri
Lobito Koridoru; kritik mineraller için Atlantik’e alternatif bir rota sunması, uzun vadeli imtiyaz yapısıyla ticari işletme modeli oluşturması ve Batı destekli kalkınma finansmanının somut bir örneği olması açısından öne çıkıyor. Aynı zamanda ABD–Çin rekabetinde stratejik altyapı unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Koridorun ticari uygulanabilirliği ise tartışılmaya devam ediyor. Lobito’nun bölgesel ölçekte ikincil bir liman olması, navlun maliyetleri açısından dezavantaj yaratabileceği yönünde değerlendirmelere neden oluyor. Öte yandan Çin destekli TAZARA Railway gibi alternatif güzergâhlar güçlü rekabet oluşturuyor. Gümrük süreçleri ve sınır geçiş altyapısında ise koordinasyon eksiklikleri bulunuyor.
Uzmanlara göre koridorun başarısı yalnızca hat kapasitesine değil, lojistik verimlilik, transit süreleri ve düzenleyici uyuma bağlı olacak.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmadı