Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) Yıl Ortası Elektrik Sektörü Güncellemesi raporuna göre, LNG fiyatlarındaki artışın etkisi ülkelerin enerji yapısına bağlı olarak farklılık gösterdi. Doğal gaz fiyatlarının LNG piyasalarına duyarlı olduğu ve elektrik üretiminde doğal gaz santrallerinin belirleyici rol oynadığı Avrupa ve Asya ülkelerinde elektrik fiyatları yükseldi.
Buna karşılık, yenilenebilir enerji üretiminin güçlü olduğu, batarya kapasitesinin arttığı, elektrik üretiminde ithal LNG kullanımının sınırlı kaldığı ve uygun maliyetli yerli doğal gaz kaynaklarına sahip ülkelerde fiyat artışlarının etkisi daha düşük seviyede gerçekleşti.
Avrupa ve Asya'da elektrik fiyatları yükseldi
Raporda yer alan verilere göre, Avrupa Birliği'nde ortalama toptan elektrik fiyatları 2026 yılının ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15 arttı. Japonya'da elektrik fiyatları ikinci çeyrekte yüzde 30'un üzerinde yükselirken, Avustralya ve Hindistan'da fiyatlar sırasıyla yüzde 30 ve yüzde 7 oranında geriledi.
IEA verilerine göre, 2 Mart-16 Temmuz döneminde Asya spot LNG fiyatları kriz öncesi seviyelere kıyasla ortalama yüzde 65, Avrupa'nın referans doğal gaz fiyatı TTF ise yüzde 50'nin üzerinde arttı.
Kuruma göre, LNG fiyatlarındaki yükselişin elektrik piyasalarına yansımasında iki temel unsur etkili oldu. Bunlar, ülkelerin doğal gaz fiyatlarının LNG maliyetlerinden ne ölçüde etkilendiği ve doğal gaz santrallerinin elektrik fiyatlarını belirlediği zaman dilimlerinin oranı olarak öne çıktı.
Japonya'da LNG fiyatları mart ayında kriz öncesine göre termal megavatsaat başına yaklaşık 40 dolar yükselirken, bu durum üçüncü çeyrek elektrik vadeli fiyatlarında yaklaşık 75 dolarlık artışa neden oldu.
Avrupa'da ise doğal gaz fiyatlarında termal megavatsaat başına yaklaşık 30 dolarlık yükseliş yaşanırken, elektrik vadeli fiyatları İtalya'da yaklaşık 60 dolar, Birleşik Krallık'ta 40 dolar ve Almanya'da 30 dolar arttı.
Yenilenebilir enerji fiyat baskısını azalttı
AB genelinde yılın ilk yarısında ortalama toptan elektrik fiyatı megavatsaat başına yaklaşık 105 dolar seviyesinde gerçekleşti. İtalya'da fiyatlar yüzde 18, Almanya'da yüzde 17 yükselirken, güçlü rüzgar ve güneş enerjisi üretimi ile yüksek hidroelektrik rezervleri sayesinde İspanya'da yüzde 16 düşüş kaydedildi.
Avustralya Ulusal Elektrik Piyasası'nda ise ortalama toptan elektrik fiyatı yılın ilk yarısında yüzde 30 gerileyerek megavatsaat başına 49 dolara indi. Yeni batarya yatırımları sayesinde elektrik üretiminin gün içindeki dağılımının daha dengeli hale geldiği ve yüksek talep saatlerinde pahalı doğal gaz ve kömür santrallerine olan ihtiyacın azaldığı belirtildi.
Hindistan'da ithal LNG'nin elektrik üretimindeki payının sınırlı olması nedeniyle Orta Doğu'daki gelişmeler elektrik fiyatlarında önemli bir etki oluşturmadı. Ülkede ortalama toptan elektrik fiyatları yılın ilk yarısında yüzde 7 düşerek megavatsaat başına 48 dolar oldu.
ABD'de yerli gaz avantajı etkileri sınırladı
ABD'de ise düşük maliyetli yerli doğal gaz kaynakları, küresel LNG fiyatlarındaki yükselişin elektrik piyasalarına yansımasını sınırlandırdı. Ülkede yılın ilk yarısındaki toptan elektrik fiyatları, büyük ölçüde ocak ayındaki aşırı soğuk hava koşullarının etkisiyle yüzde 10 artarak megavatsaat başına 52 dolara çıktı.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), yılın ikinci yarısında elektrik fiyatlarının yüzde 8 gerileyerek megavatsaat başına yaklaşık 48 dolara düşmesini bekliyor.
IEA değerlendirmesine göre, Kuzey Amerika'daki yeni LNG ihracat projeleri, diğer üretici ülkelerin arz kapasitesini artırması ve yenilenebilir enerjinin elektrik üretimindeki payının yükselmesi, mevcut enerji krizinin elektrik fiyatları üzerindeki etkisinin 2022'deki enerji krizine kıyasla daha sınırlı kalmasına yardımcı oldu.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmadı