Uluslararası ticarete navlun engeli

Pandemi ile birlikte yükseliş kaydeden navlun fiyatlarını değerlendiren Ayata Demir Çelik A. Ş. firma sahibi Süleyman Ayata, artan navlun fiyatlarının mamul satışına olan etkisini www.insaatnoktasi.com takipçilerine özel değerlendirdi…

 2020 yılının başlarında etkisi görülmeye başlayıp, aşısının bulunmasına ve uygulanmaya başlamasına rağmen 2021 yılında da olumsuz etkisi hissedilir derecece azalmayan pandemi dönemi, yüzyıllarda hatta on yüzyıllarda görülmeyecek tecrübelerin yaşanmasına sebep oldu. Öncelikle tedarik zincirlerinde kopmalar yaşandı. Ardından arz sıkıntısı ertelenen taleplerin karşılanamamasına neden oldu. İstihdamı düşürmemek ve çarkları döndürmeye yönelik olarak, daha önce planlanan veya yeni planlanma ihtiyacı duyulan dev projelerin hayata geçirilmesi birçok alanda olduğu gibi demir çelik alanında da talebin hızlanmasına sebep oldu. Yük gemileri ve konteyner alanında yeni üretimin sınırlı kalması hızlanan talebe cevap verememiştir. Yine küresel ısınma sebebiyle mevsimlerde meydana gelen değişiklikler bazı ülkelerde aşırı yağışa sebep olurken, bazı ülkelerde ise kuraklığa sebep olmuştur. Bu da daha fazla hububatın ülke değiştirmesini zorunlu kılmış ve ilave gemi ihtiyacı doğmuştur.      

Dolayısıyla uluslararası kuru yük gemi navlunlarını gösteren Baltık Dry Endeks'i 2,5- 3 kat artarak bugünlerde 3.300 seviyelerine geldi. Konteyner kiralama bedelleri yaklaşık 5 kat arttı. Son 15-20 gündür daha da yükselen fiyatlar uluslararası ticarete katlanılamayacak ilave maliyet getirdi. Örneğin geçen hafta başında Türkiye-Asya taşımaları için 65 usd olan büyük gemi navlununun bugün 80-85 usd'ye ulaştığı bildirilmiştir. Yine diğer bir örnekte Türkiye için hurda tedarik üssü konumlarından biri olan Hollanda'da toplanan hurda, Türkiye'ye teslim hurda fiyatlarının düşmesi ve ilave olarak navlun fiyatlarındaki artış sebebiyle Lüksemburg'a satılabilmiştir. Satıcılar artık kısa destinasyonları tercih etmek zorunda kalmışlardır. Asya’da fiyatlar yükselmez ise yakın zamanda ülkemiz Rus kütüğü saldırısına maruz kalabilir.

Ülkemiz için demir çelik pazarlarımızdan olan Asya ülkelerine satış mevcut şartlarda mümkün gözükmemektedir. Bu durum ise hammadde ve mamul fiyatlarını baskılamaktadır. Fiyatların yeni bir denge noktası bulması 1-2 ay alabilir. Özellikle hububat taşımalarının etkisinin ortadan kalkması gerekmektedir.