Teşvikler ve Konut Piyasalarına Yansımaları

KapitalFX Araştırma Departmanı teşviklerin konut piyasalarına yansımalarını araştırdı. 

Eylül’de Türkiye genelinde 108.918 konut satışı gerçekleşti. Bu dönemde konut satışları, 2015’in aynı ayına göre yüzde 17,8 artış göstermiş oldu.

Son zamanlarda gerek faiz indirimleri, gerek de vergi avantajlarıyla bir çok kanattan birden destek gören tek sektörün emlak sektörü oluğunu söyleyebiliriz. TCMB’nin bu yılın Mart ayından beri devam ettirdiği sadeleşme adımları ve zorunlu karşılıklarda yaptığı düzenlemeler, ilk etapta konut kredi faizlerinde bir etki yaratmamıştı. Ancak bu tavrın arkasında durulması ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çağrıları, bankaların harekete geçmesini sağladı. Mart ayında konut kredilerinde ağırlıklı ortalama faiz yüzde 14,46 iken, Eylül ayı başından başlayarak halen güncel olan rakam yüzde 12,07. TCMB’nin şimdilik ara verdiği  sadeleştirme hamlelerine devam etmesiyle birlikte, bankaların fonlama maliyetleri düşecektir. Biz bu gelişmenin, önümüzdeki yıl içinde konut faizlerine yansımasını bekliyoruz. Bunlara ek olarak konut alım-satımlarındaki KDV oranlarının düzenlenmesi, konut sektörünü desteklenmesi adına bir başka gelişme. Bu düzenlemeyle belirli koşulları sağlayan konutlarda KDV oranı yüzde 18’den, yüzde 8’e çekilmiş oldu.

Peki neden bu destek? TCMB’nin bu yıl içinde vurgu yaptığı bazı konulara dikkat etmek lazım; zayıf iç talep ve büyüme. Zira Türkiye’nin genel görünümünü göz önünde bulundurursak, hareket alanı kısıtlanmış durumda. Büyümenin desteklenmesi için yakın vadede tek silah, iç talep olarak görülebilir. Yaratılmak istenen bu desteklerle, iç talebi canlandırmak ve bu etkiyle de büyümeyi desteklemek. Eylül ayındaki bu güçlü artıştan feyz alınarak; izlenen adımların meyvesini verdiğini söylemenin doğru olamayacağını düşünüyoruz. Zira bu durumu, 2015 Eylül’ündeki yüzde 20 azalmanın baz etkisi olarak nitelendirebiliriz. Buradan etki etmedi kanısına varılması da; aceleci ve yanlış bir tüme varım olacaktır. Anlamlı bir sonuç için en azından bu yılın son çeyrek verilerini takip etmek gerektiğine inanıyoruz.

Bu desteklerin iki sektörü canladırması hedefleniyor; inşaat ve emlak sektörünü. Genel hatlarıyla ayrı ayrı incelemek istersek; yeni konut satışlarına ve mevcut konut satışlarına bakabiliriz. Yıllık bazda yeni konut satışlarının %17,6, mevcut konut şatışlarının da %17,9 artış gösterdiğini görüyoruz. İki sektörün şimdilik korele olduklarını söyleyebiliriz.

Bir diğer odaklandığımız alt kalem ise yabancılara konut satışları. Konut satışlarında artışlar devam etse de; Rusya’yla yaşanan diplomatik kriz, bu yıl 2015 yılına göre ülkeye giren mülteci sayısının azalması ve Türkiye’ye dair iç riskler yabancılara satılan konut sayısının azalmasına neden oldu. Temmuz ayında  yıllık bazda yüzde 48,5 azalma görülmüştü. Ancak Rusya’la yaşanan krizin çözümlenmesi ve kısmen yabancı algısındaki güvenlik sorununun yok olması, Temmuz ayından sonra bu kalemde iyileşmeye neden olmuştur. Musul operasyonu etkisiyle yaklaşık bir milyon kişinin göç etmesi bekleniyor. Türkiye’de göç edilen ülkeler arasında olacaktır. İyileşmeye neden olan etmenlere bir de bu öngörüyü eklersek, önümüzdeki yıl da bu kalemde iyileşmenin süreceğini söyleyebiliriz.