Haziran ayında mevsimsel inşaat faaliyetlerinin başlaması stok yenilemelerini desteklerken, kamu altyapı projeleri de ilave talep yarattı. Bunun sonucunda sıcak haddelenmiş rulo (HRC) piyasasında yerel arz sıkışıklıkları oluştu ve yurt içi HRC fiyatları ikinci çeyrekte yaklaşık %6 yükseldi. Tarihsel ortalamalara göre talep hâlâ zayıf olsa da, piyasa uzun süren düşüşün ardından yeni bir denge seviyesine yaklaşmaya başladı.
Yüksek finansman maliyetleri ise sektörde daha güçlü bir toparlanmanın önündeki en önemli engel olmaya devam ediyor. Faiz oranlarında yapılan indirimlere rağmen finansman koşulları, inşaat, makine imalatı ve petrol-doğalgaz sektörlerinde yeni yatırımları destekleyecek seviyeye ulaşmadı. Bu nedenle birçok şirket yeni yatırımları erteleyerek yalnızca mevcut faaliyetlerini sürdürmeye odaklanıyor.
Piyasa katılımcıları 2026 yılının mevcut döngünün dip noktası olabileceğini değerlendiriyor. Ancak anlamlı bir toparlanmanın gerçekleşebilmesi için faiz oranlarının belirgin şekilde gerilemesi gerekiyor ve birçok analist bunun 2027 yılının sonlarından önce gerçekleşmesini beklemiyor.
Talepte görülen sınırlı artış ise büyük ölçüde devlet destekli altyapı yatırımlarından kaynaklanıyor. Demiryolu modernizasyonu, yüksek hızlı tren projeleri, enerji altyapısı ve boru hattı yatırımları belirli ürün gruplarında talep oluştururken, bu projeler henüz genel çelik tüketimini destekleyecek ölçekte değil.
Çelik Üretimi
Haziran ayı üretim verileri, aylık bazda kısmi toparlanmaya rağmen Rusya çelik sektöründeki yapısal baskının sürdüğünü gösterdi.
Corporation Chermet tarafından açıklanan ön verilere göre Rusya'nın Haziran ayı üretimi şu şekilde gerçekleşti:
- Demir cevheri: 8,6 milyon ton (2026 ilk yarı: 51,3 milyon ton)
- Kok: 1,8 milyon ton (ilk yarı: 10,8 milyon ton)
- Pik demir: 4,0 milyon ton (ilk yarı: 24,2 milyon ton)
- Ham çelik: 5,6 milyon ton (ilk yarı: 32,3 milyon ton)
- Nihai haddelenmiş çelik ürünleri: 5,0 milyon ton (ilk yarı: 28,7 milyon ton)
- Çelik boru: 0,8 milyon ton (ilk yarı: 4,3 milyon ton)
2025 yılının ilk yarısıyla karşılaştırıldığında üretim tüm ana ürün gruplarında geriledi:
| Ürün | 2026 İlk Yarı (Yıllık Değişim) |
|---|---|
| Demir cevheri | -4,3% |
| Kok | -6,9% |
| Pik demir | -6,1% |
| Ham çelik | -6,7% |
| Nihai çelik ürünleri | -13,1% |
| Çelik boru | -23,0% |
Haziran ayında üretim birçok segmentte Mayıs ayına göre artış gösterse de yıllık bazdaki düşüş eğilimi devam etti. Özellikle iç talebe bağlı olan haddelenmiş ürünler ve çelik borular en zayıf performansı sergileyen segmentler olmaya devam etti.
Ürün Bazında Performans
Rusya'nın haddelenmiş çelik üretimi Haziran ayında aylık bazda %0,5 gerileyerek 4,9 milyon ton seviyesine indi. Buna karşın geçen yılın aynı ayına göre %0,4'lük sınırlı bir artış kaydedildi. İlk altı aylık üretim ise 27,2 milyon ton ile yıllık bazda %6,6 düştü.
Alaşımsız yarı mamul çelik, büyüme kaydeden tek segment oldu. Haziran ayında üretim yıllık bazda %9,5 artarak 5,0 milyon tona ulaştı. Ancak ilk yarı toplamı hâlâ %4,4 geride bulunuyor ve tek aylık artış genel yavaşlamayı telafi etmeye yetmiyor.
Alaşımlı çelik ise en zayıf performans gösteren ürün grubu olmaya devam etti. Haziran ayında üretim yaklaşık %30 düşüşle 900 bin ton seviyesine gerilerken, ilk yarı üretimi 5,9 milyon ton ile yıllık bazda %19,2 azaldı. Bu tablo yatırım odaklı sektörlerde talebin zayıf kalmayı sürdürdüğünü gösteriyor.
Diğer önemli ürün gruplarında da benzer bir görünüm izlendi:
- Pik demir üretimi Haziran ayında 4,0 milyon ton ile yıllık bazda %2,6 geriledi.
- Demir cevheri konsantresi üretimi 7,5 milyon ton seviyesinde gerçekleşirken aylık bazda %5,3, ilk yarıda ise yıllık bazda %5,3 düştü.
- Çelik boru üretimi Mayıs ayına göre %13,1 artmasına rağmen geçen yılın aynı ayına göre %5,6 geriledi. İlk yarı üretimindeki düşüş ise %22 oldu.
- Paslanmaz çelik üretimi 23,5 bin ton ile yılın en yüksek aylık seviyesine ulaştı. Ancak ilk yarı toplamı 2025 seviyelerinin belirgin şekilde altında kaldı.
Genel olarak üretim verileri, sektörün artık sert bir daralma sürecinde olmadığını ancak daha düşük talep, sıkı finansman koşulları ve temkinli üretim planlamasının hâkim olduğu uzun bir uyum dönemine girdiğini gösteriyor.
Şirket Performansı
Piyasa koşulları, Severstal'ın ilk yarı finansal sonuçlarına da yansıdı. Şirketin çelik satışları, pik demir ve slab sevkiyatlarındaki %69'luk artış ile ticari çelik satışlarındaki %5'lik yükselişin desteğiyle yıllık bazda %4 artarak 5,66 milyon tona ulaştı.
Buna karşın kaplamalı çelik, büyük çaplı borular ve tel ürünleri gibi katma değeri yüksek ürünlerin satışları, büyük sanayi ve inşaat projelerinin ertelenmesi nedeniyle geriledi. Ürün portföyünün daha düşük marjlı yarı mamullere kayması şirketin ortalama satış değerini olumsuz etkiledi.
Satış hacmindeki artışa rağmen Severstal'ın finansal performansı zayıfladı. Şirketin cirosu yıllık bazda %14 azalırken, FAVÖK yaklaşık yarı yarıya düştü ve net kâr %89 geriledi. Bu sonuçlar, sektör genelinde marj baskısının sürdüğünü ortaya koyuyor.
Hammaddeler
Temmuz ayında nihai çelik talebi zayıf kalmasına rağmen Rusya'da metalurjik hammadde fiyatlarında dikkat çekici artışlar görüldü.
Koklaşabilir kömür fiyatları ay boyunca %21-31 yükselerek son yılların en sert aylık artışlarından birini kaydetti. İhracat fiyatları Uzak Doğu çıkışlı sevkiyatlarda yaklaşık 156 $/ton FOB seviyesine yükselirken, bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık %60 daha yüksek gerçekleşti. Finlandiya Körfezi çıkışlı ihracat fiyatları ise yaklaşık 123 $/ton FOB seviyesine ulaştı.
İhracatın daha kârlı hâle gelmesi üreticilerin iç pazardan ihracata yönelmesine neden olurken, planlı bakım dönemleri öncesinde çelik üreticilerinin geçici olarak üretimlerini artırması iç piyasada kısa süreli arz sıkışıklığı yarattı.
Bu yükseliş diğer hammaddelere de yansıdı:
- Hurda fiyatları yaklaşık %14 artarak 21.500 RUB/ton ile 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
- Sıcak briketlenmiş demir (HBI), silikomangan ve çinko konsantresi fiyatlarında da belirgin artışlar görüldü.
Bununla birlikte fiyat artışlarının temel nedeni güçlü talep değil, geçici arz sıkışıklıkları olarak değerlendiriliyor. Analistler, Ağustos ayında başlayacak yüksek fırın bakımlarının çelik üretimini azaltacağını ve buna bağlı olarak hammadde talebinin zayıflayacağını, bunun da fiyat artışlarını sınırlayabileceğini öngörüyor.
İhracat Ortamı
Rus üreticileri dış pazarlarda da zorlu koşullarla karşı karşıya kalmaya devam ediyor. Güçlü ruble ihracatın rekabet gücünü azaltırken, özellikle Rusya'nın Uzak Doğu bölgesinde ithal çeliğin daha rekabetçi hâle gelmesine neden oluyor.
Diğer taraftan Çin'in agresif ihracat politikası küresel fiyatlar üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor ve Rus üreticilerinin uluslararası pazarlardaki satış imkanlarını sınırlandırıyor. Artan ticari alacaklar, özel sektör yatırımlarındaki zayıflık ve yüksek finansman maliyetleri sektör görünümünü olumsuz etkilemeyi sürdürüyor.
Rusya çelik sektörü toparlanma sürecine girmekten ziyade dengelenme dönemine ulaşmış görünüyor. Yılın ilk aylarında görülen sert daralma yavaşlasa da sektör hâlâ zayıf talep, yüksek finansman maliyetleri ve düşük kârlılık koşulları altında faaliyet gösteriyor.
Kamu altyapı yatırımları belirli ürün gruplarını desteklerken, mevsimsel inşaat faaliyetleri stokların dengelenmesine katkı sağladı. Ancak bu gelişmeler, genel çelik tüketiminde güçlü ve sürdürülebilir bir toparlanma yaratacak ölçekte değil.
2026 yılının ikinci yarısında piyasanın yönü büyük ölçüde para politikası, yatırım faaliyetleri ve kamu altyapı projelerinin devamlılığına bağlı olacak. Finansman koşulları iyileşmediği ve özel sektör yatırımları yeniden canlanmadığı sürece Rusya çelik sektörünün düşük büyüme ortamında, temkinli üretim politikaları ve kârlılık üzerindeki baskıyla faaliyet göstermesi bekleniyor.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmadı