İhracat lojistiği son dönemde bir dizi operasyonel aksaklıktan etkileniyor. Şubat ayında meydana gelen yük treni raydan çıkmaları doğu yönlü ana demiryolu hatları üzerinden yapılan kömür sevkiyatlarını aksatırken, Finlandiya Körfezi’ndeki yoğun buzlanma Baltık limanlarından gerçekleştirilen deniz taşımacılığını zorlaştırdı. Söz konusu buzlanma ağırlıklı olarak Hindistan ve Türkiye’ye giden sevkiyatları etkilese de, durum genel ihracat zinciri boyunca endişeleri artırarak teslimatlarda gecikmelere yol açtı.
Zorlu kış koşulları da ihracatçılar açısından operasyonel riskleri artırıyor. Demiryolu kazaları, kömürün vagonlarda donması ve hava koşullarına bağlı darboğazlar taşıma programlarının güvenilirliğini sınırlıyor. Bu ortamda hızlı teslimat gerektiren sözleşmelerde gecikme riski yükselirken, üreticiler için finansal riskler de artıyor.
Teslimat sürelerinin kaçırılması alıcılar tarafından uygulanan cezalarla sonuçlanabildiği gibi, gemilerin limanda beklemesinden kaynaklanan demuraj maliyetlerini de beraberinde getirebiliyor. İhracat kârlılığının zaten sınırlı olduğu mevcut koşullarda bu riskler daha da önem kazanıyor. Daha uzun teslim süreleri yeni sözleşmelerin ekonomik cazibesini zayıflatırken, bazı tedarikçilerin olası fiyat artışlarını izlemek amacıyla anlaşmaları ertelemeyi tercih ettiği görülüyor.
Mevcut piyasa teklifleri, 5.500 kcal/kg kalorifik değere sahip Rus termal kömürünün 60.000–80.000 dwt kapasiteli Panamax gemilerle yapılan sevkiyatlar için navlun dahil yaklaşık $90/t CFR Çin seviyesinde teklif edildiğini gösteriyor. Buna karşılık Yangtze Nehri kıyısındaki limanlarda tüccarların aynı kalite kömür için fiyatları yaklaşık $110/t seviyesine yükselttiği bildiriliyor. Bu durum ihracat teklifleri ile yerel piyasa fiyatları arasındaki farkın açıldığını ortaya koyuyor.
İhracat ekonomisi ise baskı altında kalmaya devam ediyor. Kuzbass çıkışlı 6.000 kcal/kg termal kömür sevkiyatlarında ihracat kârı Vostochny Limanı üzerinden yaklaşık ton başına 2.040 ruble, Ust-Luga ve Taman üzerinden ise yaklaşık ton başına 1.700 ruble seviyesinde hesaplanıyor. Bu rakamlar, Kuzbass’ta termal kömür üretim maliyetinin ton başına yaklaşık 2.600–2.800 ruble olduğu tahminlerinin altında kalıyor.
Buna karşın küresel piyasa dinamikleri son dönemde fiyatlara yukarı yönlü bir ivme kazandırdı. Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimler enerji fiyatlarında keskin yükselişe yol açarak kömür fiyatlarını da destekledi. Newcastle limanında işlem gören Avustralya menşeli 6.000 kcal/kg termal kömürün spot fiyatı Avrupa’daki doğalgaz fiyatlarındaki artışın da etkisiyle yaklaşık $115/t seviyesinden $140/t FOB seviyesine yükseldi.
Orta Doğu’dan sıvılaştırılmış doğalgaz arzında bir kısıtlama yaşanması halinde, termal kömür fiyatlarının hem Asya hem de Avrupa piyasalarında ek destek bulabileceği değerlendiriliyor. Bununla birlikte mevcut fiyat toparlanmasının kalıcı olması beklenmiyor. İlkbahar dönemine girilmesiyle birlikte mevsimsel talep faktörlerinin Mart ayının ikinci yarısında fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturması öngörülüyor.
Öte yandan Çin’de talep görünümü temkinli kalmaya devam ediyor. Kömür tüketiminin azalabileceğine yönelik beklentiler ve ülkenin büyük bölümünde daha sıcak hava tahminleri, geniş çaplı stok yenileme faaliyetlerini sınırlıyor. Mart ayında bazı Çinli enerji şirketlerinde planlanan bakım çalışmalarının da kısa vadeli talebi zayıflatabileceği belirtiliyor.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmadı