MarineTraffic verilerine göre, 2 Ağustos’ta iki stratejik boğazdan toplam 39 gemi geçişi gerçekleşti. Önceki günlere kıyasla kaydedilen düşüş, armatörlerin ve denizcilik şirketlerinin bölgedeki güvenlik gelişmelerini yakından takip ettiğine işaret etti.
Hürmüz Boğazı’nda geçiş sayısı 9’a düştü
Dünya petrol ticaretinin önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda 2 Ağustos’ta 9 gemi geçişi kaydedildi. Bu rakam, 31 Temmuz’daki 23 ve 1 Ağustos’taki 11 gemi geçişinin altında kaldı.
Boğazdan geçen gemilerin beşi Basra Körfezi’nden çıkış, dördü ise giriş yönünde seyretti. Yedi gemi İran’ın tek taraflı olarak belirlediği seyir güzergâhını kullanırken, iki geminin izlediği rota tespit edilemedi. Uluslararası denizcilikte yaygın olarak kullanılan Hürmüz Trafik Ayırım Düzeni üzerinden ise herhangi bir geçiş kaydedilmedi.
Veriler, boğazdan geçen gemiler arasında yaptırım kapsamındaki iki gemi ile uluslararası kamuoyunda “gölge filo” olarak tanımlanan iki tankerin de bulunduğunu gösterdi.
İran’dan alternatif güzergâhlara ilişkin açıklama
Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğine ilişkin veriler açıklanırken İran’dan geçiş güzergâhları konusunda dikkat çeken bir açıklama geldi.
İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’in danışmanı ve eski Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Tümgeneral Muhsin Rızai, katıldığı bir televizyon programında, boğazda İran tarafından belirlenen güzergâh dışında başka bir geçiş hattının açılmasına izin vermeyeceklerini söyledi.
Rızai, “Hürmüz Boğazı’nda İran’ın güzergâhı dışında hiçbir güzergâhın açılmasına kesinlikle izin vermeyeceğiz” ifadelerini kullandı.
ABD’nin boğazdaki ablukasının sürmesinin Amerikan savaş gemileri açısından risk oluşturacağını savunan Rızai, gemilerin boğazın güneyindeki güzergâha yönlendirilmesi halinde doğrudan hedef alınacaklarını ileri sürdü.
Bu açıklama, gemilerin büyük bölümünün 2 Ağustos’ta İran tarafından belirlenen rotayı kullanması ve Hürmüz Trafik Ayırım Düzeni üzerinden geçiş gerçekleşmemesiyle birlikte dikkat çekti.
Bab el-Mendeb’de de gerileme görüldü
Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlayan Bab el-Mendeb Boğazı’nda da gemi trafiği önceki günlerin altında kaldı. Boğazda 2 Ağustos’ta toplam 30 gemi geçişi kaydedilirken, bu rakam 31 Temmuz’daki 41 ve 1 Ağustos’taki 37 geçişin gerisinde kaldı.
Geçişlerin 20’si Kızıldeniz’den çıkış, 10’u ise giriş yönünde gerçekleşti. Kayıtlarda ayrıca AIS kimlik sinyali gönderilmeden yapılan bir “Dark Transit” geçişi, yaptırım kapsamındaki gemilere ait iki geçiş ve gölge filoya bağlı üç gemi hareketi tespit edildi.
Denizcilik şirketleri gelişmeleri yakından izliyor
Bölgedeki diplomatik temaslara rağmen ABD, İran ve Umman arasında deniz güvenliğine ilişkin kalıcı bir uzlaşı sağlanmış değil. İran’dan gelen son güzergâh açıklaması da Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş rotalarına ilişkin belirsizliğin devam ettiğini ortaya koydu. Uluslararası denizcilik şirketleri, enerji taşımacılığı açısından kritik öneme sahip Hürmüz ve Bab el-Mendeb boğazlarında güvenlik gelişmelerini, gemi rotalarını ve geçiş koşullarını yakından izlemeyi sürdürüyor.
Hürmüz Boğazı'nın kıyı ülkeleri olan İran ve Umman'ın, boğazdan geçiş yöntemi konusunda bir anlaşmaya varmaya yakın oldukları bildiriliyor. Boğazın yeniden açılması, uzun süren savaş nedeniyle ABD Başkanı Donald Trump'ın üzerindeki siyasi yükü anında azaltabilir; ancak bu durum, İran'ın boğaz üzerindeki kontrolünü fiilen kabul edeceği endişesini de beraberinde getiriyor.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmadı