Batı Karadeniz ekonomisinin kalbi demir-çelik sektörü

Türk demir-çelik sektörünün doğduğu yer olan Batı Karadeniz, hala ülkenin bu alandaki üssü konumunda. Bugün Batı Karadeniz’in en büyük üretim ve istihdam odağı olan demir-çelik sektörü, makine imalattan otomotive, beyaz eşyadan inşaata, boru üretiminden savunma sanayisine, iklimlendirmeden demir yoluna kadar Türkiye’nin üretim ve ihracatında büyük önem arz eden sektörlerine girdi sağlıyor. Ülkelerin gelişmişlik düzeyi ve sanayileşmenin önemli göstergelerinden biri olarak gösterilen demir-çelik sektörünün Batı Karadeniz bölgesinde gelişimi birer kamu iktisadi teşebbüsü olarak 1939’da kurulan Karabük Demir Çelik Fabrikaları (KARDEMİR) ve 1965’te kurulan Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. (ERDEMİR) tesislerine dayanıyor. Bu iki tesis aynı zamanda Türkiye’nin ilk demir çelik tesisleri olma ve cevherden üretim yapabilme özelliklerine sahip.

2006’da özelleştirilen ERDEMİR ve 1995’te özelleştirilen KARDEMİR’in varlığı, kuruluşundan itibaren bu iki tesisin çevrisinde ürünlerini girdi olarak kullanan tamamlayıcı endüstriler ile tedarikçi destek endüstriler kurulmasına neden olarak doğal bir kümelenme oluşmasını sağladı. Karabük’te kurulan ana sanayi, zamanla etrafında özel haddehaneler kurulmasına neden olurken sayıları zamanla artıp hacimleri büyüyen bu işletmeler Karabük’te istihdamın en önemli unsurları haline geldi. Türkiye’nin ilk ve tek entegre yassı çelik üreticisi olarak kurulan ERDEMİR de çevresinde zamanla kendi ürünlerini girdi olarak kullanan veya kendisine tedarik sağlayıcı konumda pek çok işletmenin oluşmasına neden oldu. Bu şekilde çelik sektöründe bir yığılma ve tedarik zinciri oluşan Batı Karadeniz’de büyük çaplı özel sektör üreticileri de faaliyet göstermeye başladı.

Bugün, Mescier Demir-Çelik Sanayi, Çağ Çelik, Bozkay Metal, Çelikoğlu Demir Çelik, Yolbulan Demir, Işık Çelik, Çınar Boru, Tatmetal, Özdemir Boru, Çemsan Çelik gibi sektörünün önde gelen firmalarına ev sahipliği yapan Batı Karadeniz bölgesi, demir-çelik alanındaki ihracatında önemli bir bölümüne imza atıyor. Çelik İhracatçıları Birliği’nin (ÇİB), 2019-2020 yıllarında en çok çelik ihracat yapan firmalarını ödüllendirdiği organizasyonda, Mescier Demir-Çelik Sanayi, Işık Çelik ve Kaptan Metal ödül almaya hak kazandı. Bölgenin ihracat hacminin Filyos Vadisi projesinin tamamlanmasıyla daha da artması bekleniyor. Yakın gelecekte Filyos Limanı’nın hizmete girmesi ve limanla Karabük arasındaki demiryolu bağlantısının kurulması, özellikle de Karabük’teki üreticilerin lojistik maliyetlerinin azalmasına katkıda bulunacak.