Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinde son günlerde dikkat çekici bir toparlanma yaşanırken, ABD'nin İran menşeli petrol ve petrokimya ürünlerine ilişkin yayımladığı yeni lisans kararı piyasalarda normalleşme beklentilerini güçlendirdi.
Denizcilik verilerine göre 19-21 Haziran tarihleri arasında Hürmüz Boğazı'ndan toplam 71 doğrulanmış gemi geçişi gerçekleşti. Günlük bazda en yoğun trafik ise 20 Haziran'da kaydedilen 35 geçiş ile görüldü. Bölgedeki ablukanın kaldırılması ve seyrüsefer güvenliğine yönelik olumlu mesajların ardından ticari gemilerin boğazı daha sık kullanmaya başladığı gözleniyor.
Piyasa kaynakları, daha fazla ticari geminin Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) açık şekilde sefer gerçekleştirmesinin, armatörler ve yük sahipleri arasında güvenin kademeli olarak yeniden tesis edilmeye başladığına işaret ettiğini belirtiyor. Ancak geçişlerdeki artışa rağmen trafik seviyeleri hâlen kriz öncesi dönemin altında seyrediyor.
Öte yandan ABD Hazine Bakanlığı'na bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), "General License X" kapsamında İran menşeli ham petrol, petrol ürünleri ve petrokimya ürünlerinin üretimi, satışı, teslimatı ve taşınmasına ilişkin belirli işlemlere 21 Ağustos 2026 tarihine kadar izin verildiğini açıkladı.
Söz konusu lisans, İran petrolü ve petrokimya ürünlerinin üretimi, yüklenmesi, boşaltılması ve taşınmasıyla bağlantılı işlemlerin yanı sıra gemilerin limana yanaşması, yakıt ikmali, sigorta, klaslama ve mürettebat hizmetleri gibi faaliyetleri de kapsıyor. Kararın, son dönemde bölgede yaşanan jeopolitik gerilimlerin ardından enerji piyasalarında oluşan arz endişelerini hafifletmeyi amaçladığı değerlendiriliyor.
Piyasa katılımcıları, OFAC'ın geçici lisansının İran kaynaklı enerji ürünlerinin uluslararası ticaretinde belirli ölçüde hareketlilik yaratabileceğini belirtirken, Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin yeniden canlanmasıyla birlikte bölgedeki petrol ve petrokimya sevkiyatlarının kademeli olarak artabileceğini ifade ediyor.
Buna karşın diplomatik belirsizlikler ve güvenlik riskleri tamamen ortadan kalkmış değil. Bazı gemilerin hâlen İran kıyılarına yakın rotaları tercih ettiği veya AIS sinyallerini kapatarak sefer gerçekleştirdiği bildiriliyor. Ayrıca bölgedeki mayın temizleme çalışmalarının tamamlanmamış olması, deniz taşımacılığı sektöründe temkinli yaklaşımın sürmesine neden oluyor.
Enerji piyasalarının yanı sıra demir-çelik sektörü de gelişmeleri yakından takip ediyor. Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen enerji ve hammadde sevkiyatlarında yaşanabilecek normalleşmenin, navlun maliyetleri ve bölgesel ticaret akışları üzerinde belirleyici rol oynaması bekleniyor. Ancak uzmanlar, kalıcı bir toparlanma için siyasi ve güvenlik koşullarındaki iyileşmenin devam etmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmadı