ABD Temsilciler Meclisi, 2000 yılında Başkan Bill Clinton döneminde yürürlüğe giren Afrika Büyüme ve Fırsat Yasası’nın (AGOA) üç yıl süreyle 31 Aralık 2028'e kadar uzatılmasını onayladı. 340’a karşı 54 oyla kabul edilen tasarı, Ekim ayında Başkan Donald Trump’ın anlaşmayı askıya almasının ardından geldi. Ancak düzenlemenin Senato’dan geçmesi ve Trump’ın nihai onayına sunulacak olması, programa dahil ülkeler açısından belirsizliği tamamen ortadan kaldırmış değil.
Sahra Altı Afrika’daki 32 ülkeye, demir-çelik ürünleri dahil olmak üzere binlerce üründe ABD pazarına gümrüksüz veya düşük vergiyle erişim imkânı tanıyan program, Afrika ülkelerinin küresel ticarete entegrasyonunu hızlandırmayı ve sanayi yatırımlarını teşvik etmeyi amaçlıyor. ABD pazarı özellikle otomotiv ve çelik sektörleri için oldukça önemli bir konumda. Ancak gümrüksüz erişimin sürüp sürmeyeceği Washington’daki siyasi süreç sonunda kesinleşecek.
Mevcut uzatma kararı, özellikle ABD’nin son dönemde uyguladığı ek tarifeler karşısında şirketler için kısa vadeli bir rahatlama sağlasa da, programın kapsamı ve ülke bazlı katılım koşulları henüz netleşmiş değil. Özellikle Güney Afrika'nın uzatma kararın dahil edilip edilmeyeceği belirsizliğini sürdürüyor.
Son aylarda ABD ile Güney Afrika arasındaki siyasi gerilimler, ticari ilişkilere de yansımış durumda. Trump yönetimi Güney Afrika’ya uygulanan yüzde 25’lik tarifeyi düşürmezken, komşu Lesotho’nun oranının yüzde 50’den yüzde 15’e indirilmesi dikkat çekerken ABD’nin Johannesburg’daki G20 Zirvesi’ni boykot etmesi ve Güney Afrika’nın Miami’deki G20 toplantısına davet edilmemesi de ilişkilerdeki bozulmaya işaret ediyor.
AGOA uzatmasının Senato gündemine taşınmasıyla birlikte, bu açıklamalar Güney Afrika açısından belirsizliğe neden oluyor. Güney Afrika Ticaret, Sanayi ve Rekabet Bakanlığı, uzatmanın süresi sınırlı olsa da iş dünyası için “gerekli bir nefes alma alanı” sunduğunu belirterek, kararın Afrika ve ABD’de AGOA’ya bağlı faaliyet gösteren şirketler açısından öngörülebilirliği artıracağını vurguladı.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmadı