AB ile ABD uzlaşmasının çelik piyasalarındaki etkileri neler olabilir?

ABD'nin 2018 yılında Section 232 önlemlerini uyguladigindan bu yana yaşanan anlaşmazlıklar çözüldü.

Yapılan anlaşma uyarınca, 27 AB ülkesinin çelik ve alüminyum ürünlerini ABD'ye belirlenecek kota kapsamında ABD'ye gümrük vergisi uygulanmadan ihraç etmesi, yalnızca kotayı aşan kısmın % 25 vergiye tabi tutulması öngörülüyor. Buna karşı AB tarafının da pek çok ABD ürünlerine uyguladığı ilave gümrük vergilerini düşürmesi bekleniyor.

ABD'nin AB için uygulayacağı kotayı belirlemede kullanacağı yöntem henüz bilinmiyor. Ancak ABD'nin AB'den Section 232 kapsamında çelik ürünleri ithalatının, önlemden önceki yıl olan 2017'deki 4.6 milyon tondan, 2021 yılında (Ocak-Ağustos döneminden yıllıklandırılmış verilere göre) % 37 oranında (1.7 milyon ton) düşüşle, 2.9 milyon tonda kalacağı hesaplanıyor. Başka bir ifade ile, rakamlar 2021 yılında ABD'nin AB'den ithalatının Section 232 öncesine göre yaklaşık 1.7 milyon ton daha düşük bir seviyede kalacağını gösteriyor.

Kararın çelik sanayi ve piyasaları üzerindeki etkileri neler olabilir?

Karar ile AB'nin ABD'ye belirli kota dahilinde gümrük vergisine tabi olmadan ihracat yapması öngörülüyor. Ancak iç talebini karşılamakta yetersiz kalan AB'nin ABD'ye ihracatta ne kadar artış sağlayabileceği hususu önemli bir soru işareti. Diğer taraftan, ABD'deki yüksek fiyatlar, AB'li üreticileri iç piyasalarından ABD pazarına yönelmeleri konusunda yeterince cezbedici ve ikna edici bir noktada görünüyor.

ABD pazarında gümrük vergisine tabi olmayan ilave arzın mümkün hale gelmesi, dünyadan kopuk seyreden ABD pazarında fiyatların bir miktar gevşemesine neden olacaktır. Mevcut durumda, HRC fiyatı ABD'de 1900 $/ton, AB'de ise 1120 $/ton düzeyinde seyrediyor.

Benzer şekilde, kararla birlikte AB'den ABD'ye ihracatta belirgin bir artış sağlanması durumunda, AB'nin kotaları devam ettireceği dikkate alındığında, AB pazarında da fiyatların bir miktar güçlenmesi sonucu ortaya çıkacaktır.

Mevcut durumda AB'nin üretimi, tüketimini karşılama konusunda yetersiz kalıyor ve AB27 bölgesi ithalatı sınırlayıcı kota uygulamalarına rağmen, hâlen çelikte önemli bir net ithalatçı konumunda bulunuyor. ABD'ye yapılacak ihracat hacminin boyutuna göre, AB pazarında yeni ilave arz ve tedarik sıkışıklıklarının ortaya çıkması ve bunun da Türkiye gibi AB'ye ihracat yapan ülkelerdeki çelik ihracatçılarına yeni ihracat fırsatları ortaya çıkartması beklenebilir. Ancak AB'nin çelik ithalat kotalarını devam ettireceği dikkate alınırsa, AB'ye ihracatta sağlanabilecek artışlar yalnızca kotaların müsaade ettiği çerçevede olacaktır. Kararla, AB'nin uygulamakta olduğu kotaların, sürdürülebilir tedarik ve fiyatlar bakımından önümüzdeki dönemde AB'deki çelik kullanıcıları için daha büyük bir sorun haline gelmesi muhtemel görünüyor.

"Global Arrangement on Sustainable Steel and Aluminium" çalışması da çeliğin karbonsuzlaştırılması konusunda ortak mekanizma geliştirilmesini hedefliyor.