61 ihracatçı birliğinde seçim heyecanı yaşanırken, geçen yıl Türkiye’nin en büyük 5’inci sektörü olan çelikte görece daha sakin bir süreç izleniyor. Çelik İhracatçıları Birliği’nin mevcut başkanı Adnan Aslan’ın görev süresi nisan ayında sona ererken, mevcut yönetimde başkan yardımcılığı görevini yürüten Uğur Dalbeler yeni dönem için tek aday konumunda bulunuyor. Dalbeler, birliğin yeni dönem vizyonunu ve sektörün karşı karşıya olduğu riskleri EKONOMİ gazetesine değerlendirdi.
Birlik geleneği gereği ortak akıl ve uzlaşı kültürüyle hareket ettiklerini belirten Dalbeler, mevcut yönetimin büyük ölçüde korunacağını, bazı firmalarda ve temsil düzeyinde sınırlı değişiklikler olabileceğini ifade etti. Kararların bugüne kadar olduğu gibi ortak şekilde alınacağını vurgulayan Dalbeler, birlik içinde bir sorun öngörmediklerini dile getirdi.
Yeni dönemin en kritik başlığının küresel ticaretteki yön değişimi olduğunu kaydeden Dalbeler, bölgeselleşen ticaretin giderek zorlaştığını ve özellikle Batı pazarlarında artan korumacılık önlemlerinin sektör üzerinde baskı oluşturduğunu söyledi. Birliğin temel amacının Türk ihracatçısının önünü açmak ve büyümesine katkı sağlamak olduğunu belirten Dalbeler, tüm çalışmalarını bu hedef doğrultusunda yürüteceklerini ifade etti.
Son 20 yılda ihracat coğrafyasının dramatik biçimde değiştiğine dikkat çeken Dalbeler, 1997’ye kadar ihracatın üçte ikisinin Güneydoğu Asya ve Uzakdoğu’ya yapıldığını, bugün ise bu ülkelerin en büyük rakipler haline geldiğini söyledi. 2008’de yalnızca Arap Yarımadası’na 7-8 milyon ton ihracat gerçekleştirildiğini, bugün ise bu pazarın neredeyse kaybedildiğini belirten Dalbeler, Kuzey Afrika ülkelerinin yeni yatırımlarla kendine yeterli hale geldiğini ve korumacılık uyguladığını kaydetti. Rakip ülkelerin devlet destekleri ile işçilik ve enerji maliyetleri açısından daha avantajlı konuma geldiğini dile getiren Dalbeler, buna rağmen Türkiye’nin hız, esneklik ve güvenilirlik açısından güçlü yönlere sahip olduğunu vurguladı. Çin’den yapılan bir bağlantıda teslim süresinin bir ayı bulduğunu, Türkiye’den ise aynı malzemenin bir haftada teslim edilebildiğini belirten Dalbeler, inşaat çeliğinde Türkiye’nin halen Batı’nın en büyük tedarikçisi olduğunu ve farklı ülke standartlarına uygun üretim yapabilme kabiliyetinin önemli bir avantaj sağladığını ifade etti.
Avrupa Birliği’nin temmuz ayı itibarıyla kotaları %50 oranında daraltması ve referans yıllar olarak 2022-2024 ortalamasını esas alması halinde Türkiye’nin Avrupa’ya ihracatında %60-65 oranında düşüş yaşanabileceğini belirten Dalbeler, bunun yaklaşık 3 milyar dolarlık bir kayıp anlamına geldiğini söyledi. İhracatın %35-40’ının Avrupa Topluluğu’na yapıldığını hatırlatan Dalbeler, bu nedenle Avrupa ile müzakerenin şart olduğunu dile getirdi. Türkiye’nin konumunun farklı olduğuna işaret eden Dalbeler, Avrupa Kömür Çelik Topluluğu Anlaşması’nın parçası ve Gümrük Birliği üyesi olunduğunu vurgulayarak, Avrupa’nın Türkiye’yi farklı konumlandırması gerektiğini ifade etti. Kota pazarlığına açık olunduğuna dair beyanların ise bir ihtimal doğurduğunu sözlerine ekledi.
2026 sonrasında rekabetin daha da zorlaşacağını belirten Dalbeler, farklı pazarlarda ilişkilerin güçlendirileceğini ancak devlet destekleri konusunun da yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. 1997’de imzalanan Avrupa Kömür Çelik Topluluğu Anlaşması kapsamında devlet teşviklerinden yararlanmama taahhüdünün sektörü kısıtladığını belirten Dalbeler, Avrupa’nın kendi çelik sanayisini karbonsuzlaşma ve yeni tesis yatırımları için yaklaşık 30 milyar euroya varan hibelerle desteklediğini ifade etti. Avrupa çelik sektörünün kamu destekleriyle yeniden yapılandırıldığını dile getiren Dalbeler, benzer bir örneğin ABD’de tarifeler sonrası yaşandığını ve sektörün yeniden yapılandığını söyledi.
Küresel fiyat dengesizliklerine de dikkat çeken Dalbeler, aynı çeliğin Çin’de 450 dolara, Avrupa’da 800 dolara, Amerika’da ise 1100 dolara satıldığını belirtti. Çin’in 130 milyon tona ulaşan ihracatının küresel dengeleri bozduğunu ifade eden Dalbeler, enerji ve işçilik maliyetlerindeki artışın sektör üzerinde ciddi baskı yarattığını söyledi. Saatlik işçilik maliyetinin 3-3,5 dolar seviyesinden 10 dolara yükseldiğini kaydeden Dalbeler, mevcut koşullarda kar etmenin zorlaştığını dile getirdi. Buna rağmen sektörün geçmişte zor dönemleri aştığını hatırlatan Dalbeler, Türkiye’nin bugüne kadar ihracatta kalıcı bir gerileme yaşamadığını ve bundan sonra da yaşamamasını temenni ettiklerini ifade etti.
Yeni döneme ilişkin ajandasında Avrupa Birliği’nin kota düzenlemesine karşı Ankara ile koordineli biçimde Brüksel’de temas yürütülmesi, Gümrük Birliği ve ilgili anlaşmaların güncellenmesi, Türkiye’nin müttefik kimliğinin vurgulanarak ulusal güvenliğe tehdit oluşturmadığı mesajının güçlendirilmesi yer alıyor. Ayrıca anti-damping ve korunma önlemlerine karşı daha güçlü hukuki ve teknik savunma mekanizmalarının kurulması, Doğu Avrupa ve Afrika başta olmak üzere alternatif coğrafyalarda ilişkilerin artırılması, ortak projelerle maliyet düşürücü modeller geliştirilmesi ve üyeler için teknik rehberlik oluşturulması da hedefler arasında bulunuyor. Enerji, işçilik ve finansman maliyetlerine karşı ortak çözüm önerilerinin geliştirilmesi de yeni dönemin öncelikli başlıkları arasında gösteriliyor.
Kaynak:Ekonomim
Yorumlar
Henüz yorum yapılmadı