Raporda toparlanmanın sınırlı olacağı ve tüketimin pandemi öncesi seviyelerin oldukça altında kalmaya devam edeceği belirtilirken, ithalatın pazar payının rekor seviyelere ulaşmasının Avrupa çelik piyasasındaki yapısal baskıları artırdığı vurgulandı.
Rapora göre 2025 yılında sanayi görünümü önceki beklentilere kıyasla bir miktar iyileşti ve çelik talebi özellikle yılın ikinci yarısında istikrar sinyalleri verdi. Ancak bu gelişme büyük ölçüde 2024’ün ikinci yarısında kaydedilen çok düşük hacimlerle yapılan karşılaştırmadan kaynaklandı. Bu çerçevede, 2025 yılında çelik tüketiminin önceki görünümde öngörülen %-0,2’lik düşüş yerine %2,4 oranında artması bekleniyor. Artışın bazı ulusal pazarlarda beklenenden güçlü talep sayesinde gerçekleşeceği ve ABD gümrük vergileri dahil ticaret kaynaklı aksaklıkların etkisini kısmen dengeleyeceği ifade edildi.
Arz tarafında ise AB ham çelik üretiminin düşüşünü sürdürdüğü belirtildi. Buna göre 2025 yılında üretim, 2024’teki 130 milyon ton seviyesinden 125,8 milyon tona gerileyerek yaklaşık %3 düşüş gösterdi. Raporda bu durumun, zayıf talep ve artan ithalat baskısı nedeniyle Avrupa çelik sektöründe devam eden küçülmeye ve düşük kapasite kullanımına işaret ettiği kaydedildi.
AB çelik piyasasına ilişkin veriler, 2025 yılının üçüncü çeyreğinde görünür çelik tüketiminin önceki iki çeyrekteki düşüşün ardından toparlandığını gösterdi. Söz konusu dönemde tüketim yıllık bazda %4,6 artarak 32 milyon ton seviyesine ulaştı. Yurtiçi teslimatlar da benzer bir seyir izleyerek, önceki çeyrekteki %-1,6’lık düşüşün ardından üçüncü çeyrekte yıllık %3,4 artış kaydetti. Bununla birlikte, önceki yıllarda yurtiçi teslimatlar zayıf talebin etkisiyle keskin bir düşüş yaşamıştı; teslimatlar 2023’te %-4,6 ve 2024’te %-2,8 gerilemişti.
Öte yandan ithalat tarafında güçlü bir artış dikkat çekti. Yarı mamul ürünler dahil AB’ye yapılan çelik ithalatı, önceki çeyrekteki %-3,2’lik düşüşün ardından 2025’in üçüncü çeyreğinde %10 arttı. Böylece AB’nin görünür çelik tüketiminde ithalatın payı bir önceki çeyrekteki %25’ten rekor seviye olan %29’a yükseldi. 2024 yılının tamamında ise ithalatın payı %27 olarak gerçekleşmişti.
Çelik kullanan sektörlerdeki gelişmeler de raporda önemli yer tuttu. Çelik Ağırlıklı Sanayi Üretimi endeksi (SWIP), altı çeyrek süren düşüşün ardından 2025’in üçüncü çeyreğinde %1,8 artış gösterdi. Ancak endeks, otomotiv, makine mühendisliği, ev aletleri ve metal eşya sektörlerindeki zayıflığın etkisini yansıtmaya devam etti. Raporda özellikle otomotiv sektörünün küresel ticarete ve dış şoklara en fazla maruz kalan alanlardan biri olduğu belirtildi.
Buna karşılık inşaat sektörünün 2025’in ikinci çeyreğinden itibaren sınırlı toparlanma işaretleri verdiği ifade edildi. Üçüncü çeyrekte sanayi göstergelerindeki mütevazı iyileşmeler ve düşük faiz oranlarının gecikmeli etkileri sayesinde imalat faaliyetlerinde ve çelik kullanan sektör üretiminde kısmi toparlanma gözlendi.
Rapora göre SWIP endeksi, önceki iki yıldaki görece dayanıklılığın ardından 2024 yılında %-3,5 düşüş gösterdi. Bu gerilemede inşaat ve otomotiv üretimindeki azalma belirleyici oldu. Artan belirsizlikler nedeniyle 2025 yılında da daha sınırlı bir daralma (%-0,3) beklenirken, otomotiv ve makine mühendisliği üretiminde sırasıyla %-4,3 ve %-0,8 düşüş öngörülüyor.
Orta vadede ise daha ılımlı bir toparlanma beklentisi bulunuyor. SWIP büyümesinin 2026’da %1,9’a yükselmesi, 2027’de ise %2,2’ye ulaşması bekleniyor. Raporda bu artışın özellikle inşaat üretimindeki büyüme ve otomotiv sektöründeki toparlanmanın desteğiyle gerçekleşeceği ifade edildi.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmadı